Wiosną 1771 roku nadleśniczy Heller i nadzorca karczunku Jachmann otrzymali polecenie przygotowania terenu pod budowę nowej kolonii, która miała powstać w królewskim lesie pomiędzy miejscowościami Popielów (Poppelau) i Kup (Kupp). W tym celu wykarczowano część lasu i wybudowano na tym miejscu 20 domów osadniczych dla kolonistów. Początkowo kolonia zajmowała obszar 690 ówczesnych mórg i osiedliło się w niej 86 kolonistów, którzy większości pochodzili z okolicznych wiosek, najwięcej ich przybyło z pobliskich Siołkowic i Chróścic.

Pierwotny wygląd wioski
Po jednej stronie drogi zostało zbudowanych 20 domów z drewna krytych słomą, murowany był tylko piec i komin, domy były budowane w jednym stylu, ustawione ścianą szczytową w kierunku drogi, natomiast za domem było pole. Naprzeciw każdego domu, po drugiej stronie drogi zbudowano stodoły. Ten piękny układ wioski został zaprojektowany przez inspektora budowlanego z Opola Pohlmanna.
Linia domów była oddalona od linii stodół, które znajdowały się po drugiej stronie drogi ponad 40 „Ellen” (łokci), pomiędzy domami i stodołami sadzono drzewa liściaste, najczęściej były to lipy, jesiony, klony.

1773 – osadnicy zajmują swoje domy
W podręczniku topograficznym o Górnym Śląsku napisanym w 1865 przez Feliksa Treesta, zawarte są następujące informacje o Hirschfelde:
Hirschfelde, po polsku Kaniów, oddalony o 3 mile od Opola (Oppeln), i 0.70 mili od Kupp, kolonia powstała w 1771roku.Początkowo liczyła 17 kolonistów i 21 domów osiedleńczych. Pierścień wytyczony pośród królewskich lasów obejmował przestrzeń 690 mórg piaszczystej ziemi.
1787 – kolonia miała już 27 domów, z 134 mieszkańcami, pomiędzy którymi byli także kowal i tkacz.
1804– trzy razy w tygodniu przychodzi nauczyciel ze Starych Siołkowic uczyć dzieci, nauka odbywała się w domach prywatnych. Później ale gdy jeszcze nie była wybudowana szkoła, Kaniów (Hirschfelde) otrzymało stałego nauczyciela, był nim 24 letni Jan Papior, który ukończył seminarium we Wrocławiu (Breslau).
1819 – kolonia liczyła już 221 mieszkańców, którzy w większości byli potomkami pierwszych 20 ogrodników i 8 chałupników. W tych latach w Hirschfelde powstała także leśniczówka i smolarnia, rozpoczęto budowę szkoły.
1820 – oddanie nowo wybudowanej szkoły, pierwsza lekcja odbyła się 16 stycznia 1820 r.i w tym samym roku 20 czerwca odbyła się pierwsza wizytacja władz ds. szkolnictwa z Opola (Oppeln), która miała sprawdzić poziom nauczania przez nauczyciela Papiora.
1850 – pierwsze domy murowane
1861– 52 domy prywatne z 500 mieszkańcami, z czego 462 było wyznania katolickiego,
33 ewangelickiego i 5 żydowskiego. Pogłowie bydła przedstawiało się następująco:
6 koni, 52 woły, 80 krów i 29 sztuk bydła młodego. Podatki płacone corocznie przedstawiały się następująco: 42 talary od gruntów i zabudowań, 185 talarów Klassen? oraz 6 talarów od rzemiosła.W osadzie jest kuźnia.
Lata 1881, 1882 i 1883 przez złą pogodę były bardzo nieurodzajne. Bardzo starzy ludzie długo pamiętali te lata głodu.

W roku 1886 kolonia liczyła 537 mieszkańców, była więc już przeludniona, z kroniki szkolnej możemy się dowiedzieć, że w 1886 roku wyjeżdża do Ameryki 5 rodzin, razem 27 osób

1897r.ukończenie budowy kościoła katolickiego w Kupp (Kup).

Mieszkańcy Hirschfelde (Kaniowa) od tego czasu należą do parafii Kupp.
Prawie wszyscy mieszkańcy Kaniowa byli wyznania katolickiego, przed II Wojną Światową innego wyznania był tylko oberżysta Otto Kullau z żoną i 6 dziećmi (2 synami i 4 córkami) oraz rodzina szewca Gottliba Wintersteina, którzy byli ewangielikami. Natomiasr w rodzinie Zawe, ojciec i synowie byli ewangelikami, gdy pani Zawe i jej 3 córki były katoliczkami. Ewangelicy z Kaniowa także mieli swój kościół parafialny w Kup.

Koniec IXX w. I początek XX w. Lata emigracji zarobkowej.

Dla ubogich ludzi którzy nie posiadali pola bardzo trudno było znaleźć jakąś pracę w najbliższej okolicy, musieli więc oni szukać pracy w dalekich majątkach rolnych. Tak to w latach 80-tych XIXw. powstała klasa tzw. „Sachsengenger”, teraz określa się takie wyjazdy za pracą jako wyjazdy „Na saksy”.

1914 – 1918 I Wojna Światowa
Brak danych odnośnie Hirschfelde (Kaniowa)

1919/1920/1921 Powstania Śląskie
Brak danych odnośnie Hirschfelde (Kaniowa)

1924- wybudowano dzwonnicę, Kaplicka, której dzwon codziennie dzwonił na „Anioł Pański”, dzwonił także podczas procesji religijnych, oraz oznajmiał śmierć mieszkańców wioski, jego głos również odprowadzał zmarłego podczas jego ostatniej drogi na cmentarz do Kup.

Lata 30-te XXw. Lata wielkich przemian.
Budowa utwardzonej drogi pomiędzy Ładzą (Salzbrum) i Kaniowem (Hirschfelde) do Popielowa (Alt- Poppelau)

  • Elektryfikacja wsi.
  • Utwardzenie kamieniem drogi przez wieś.
  • Powstanie Ochotniczej Straży Pożarnej.

1939 – 1945 II Wojna Światowa

Obóz jeniecki
W czasie II Wojny Światowej w Kaniowie (Hirschfelde) istniał obóz jeńców wojennych komando E 608, była to filia obozu jeńców wojennych Stalag VIII w Łambinowicach (Lamsdorf).
Obóz został założony w 1940r. położony był obok gajówki przy obecnej ul. Mickiewicza, zabudowania obozu składały się z trzech baraków, z których dwa były przeznaczone dla jeńców a w trzecim mieściła się kuchnia, pralnia i pomieszczenia strażników. Przeciętnie przebywało w nim od 40 do 60 jeńców, narodowości angielskiej i francuskiej. Jeńcy byli zatrudnieni przy wyrębie drzew z okolicznych lasów, ich stosunki z mieszkańcami Kaniowa były bardzo dobre, jeńcy po pracy wychodzili z obozu i odwiedzali mieszkańców Kaniowa w ich domach.
Jednak w 1942 roku doszło do jakiejś poważniejszej sprzeczki pomiędzy dwoma jeńcami i pilnującym ich strażnikiem i ten ich zastrzelił, wiadomość o tej zbrodni wywołała wielkie oburzenie wśród miejscowej ludności. Zamordowanych jeńców pochowano na cmentarzu gminnym w Popielowie. Pod koniec wojny angielskich i francuskich jeńców ewakuowano a na ich miejsce przybyli jeńcy rosyjscy.
21-01-1945r- wkroczenie wojsk rosyjskich do Hirschfelde (Kaniowa)

Z wkroczeniem do Hirschwelde w styczniu 1945r wojsk rosyjskich rozpoczął się bardzo trudny czas strachu i cierpień miejscowej ludności. Plądrowania, gwałty, morderstwa, i inne wykroczenia przeciwko godności ludzkiej nie zostały oszczędzone mieszkańcom. Spalone zostały szkoła, dom Piotra Solga i Rochusa Schlichting, oraz stodoła Piotra Wojtassek.
Mimo wielkiego strachu i niepewności dalszych losów większość mieszkańców wioski pozostała na miejscu aby pilnować swojego dobytku, zresztą na ucieczkę było już za późno. Wojska radzieckie chodziło po domach i szukało ukrywających się żołnierzy niemieckich. jeśli znaleźli by jakiegoś to od razu został zastrzelony chociaż nie miał by broni.
Tak też się stało z załogą czołgu który przejeżdżał przez Kaniów w czasie wycofywania się na zachód wtedy to ich czołg zepsuł się lub brakło mu paliwa a Rosjanie poddającą się załogę czołgu zastrzelili na miejscu, zamordowali również jednego cywila w pobliskim lesie.
Zamordowanych żołnierzy pochowano w leśnej mogile.

Zamordowane zostały także Greta Kullau i jej matka, gdy ta broniła swojej córki przed żołnierzem sowieckim. (Pochowano je w ogródku za budynkiem ich rzeźni)

1948r. oddanie nowego budynku szkoły,
zbudowanej w miejsce starej, spalonej przez żołnierzy rosyjskich w 1945r.

195?r. wielki pożar w Kaniowie,
spaleniu uległy wtedy dwa domy mieszkalne rodzin Zienczyk, Bzdok oraz cztery stodoły od rodzin: Lisowski, Mainka, Bzdok i Marsolek, wszystkie te zabudowania były kryte słomą.

1950-1969 w tych latach w Kaniowie działało koło Towarzystwa Przyjaciół Dzieci:
koło to organizowało w czasie wakacji tzw. dziecińce dla kaniowskich dzieci, które były namiastką przedszkola, dzieci miały tam fachową opiekę, wyżywienie, mile spędzały czas a mamy mogły trochę odpocząć od obowiązków zajmowania się swoimi pociechami. Chyba wszystkie dzieci z tamtych lat mile wspominają czas
spędzony w „przedszkolu”, najgorsze było jednak przymusowe leżakowanie po posiłkach.

1960r.– Kaniów liczył 462 mieszkańców (246 kobiet), w tym 61% w wieku produkcyjnym;
z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 66,9% . Zamieszkiwano w 102 budynkach. W 1965 r. powierzchnia wsi wynosiła 182,7 ha; stan ludności — 463 osoby.

1965r. 16 VII w Kaniowie utworzono „Klub”
Dzięki wielkiemu zaangażowaniu w rozwój życia kulturalnego w Kaniowie przez nauczycieli, Kazimierę i Władysława Moźdźioch w 1965r. utworzono klubokawiarnię, która mieściła się w budynku po dawnej karczmie rodziny Kulau.
1966r. 20 II klub otrzymuje telewizor, a w 1967r. Klub w Kaniowie zajmuje I miejsce w powiecie i III miejsce w województwiew konkursie na najlepszy klub wiejski. W nagrodę klub otrzymuje eleganckie fotele, stoły, zestawy gier planszowych i inne wyposażenie pomieszczeń klubu.

Lata 70 XXw.

1970r. Wykonano oświetlenie uliczne.

  • Na co drugim słupie elektrycznym zawieszono lampę uliczną.
  • Powstaje przedszkole w domu państwa Krecik, którzy wyjechali do Niemiec.
  • Nowa fala wyjazdów mieszkańców Kaniowa do Niemiec, w ramach tzw. „łączenia rodzin”
  • Klasy 7 i 8 przestają uczęszczać do szkoły w Kaniowie, muszą dojeżdżać do szkoły w Ładzy.

1984r. Rozpoczęcie starań o pozwolenie na budowę kościoła w Kaniowie przez ks. Proboszcza Rudolfa Krupoppa.
1987r. zgoda władz państwowych na budowę kościoła i jesienią rozpoczęcie budowy, przy dużym zaangażowaniu mieszkańców i pomocy finansowej sponsorów z pośród których należy wyróżnić pana Otto Spislę. Gdy rozpoczynano budowę kościoła, Kaniów liczył około 370 mieszkańców niestety po ukończeniu budowy pozostało już tylko 200 mieszkańców z powodu nowej fali wyjazdów do Niemiec.

1990r. 21 X o godz. 11 uroczyste poświęcenie przez biskupa Wieczorka kościoła w
Kaniowie pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusa.

Projektantami kościoła byli: mgr inż. arch. Alojzy Wocko i mgr inż. arch. Zbigniew Trzos oraz tech. Ryszard Faucz.

1996r.! zamknięcie szkoły i przedszkola.

W 1945r szkoła została spalona przez wojska rosyjskie, W 1948 r. wybudowano nową szkołę, funkcjonowała do 20,06.1996 r. W tym właśnie roku zamknięto ją ze względu na zbyt małą ilość dzieci, W chwili obecnej dzieci dojeżdżają do pobliskiej szkoły w Kup. W 1996 r. zamknięto również przedszkole,

2004r. 05 02 – uroczyste wręczenie sztandaru jednostce OSP w Kaniowie podczas obchodów 70- lecia istnienia jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Sztandar został odznaczony Srebrnym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa.
Obecnie w Kaniowie prężnie działa Ochotnicza Straż Pożarna, jest jeden sklep, gospodarstwo agroturystyczne, kościół, leśnictwo.

autor: Harry Lebich

UdostępnijShare on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someone